Communicatieadvies

Incompany trainingen

Teksten

Les 17: belooft of beloofd

Don Quichot trekt ten strijde!

Het is vrijdag en de weersvoorspellingen voor het weekend zijn gunstig. Er is veel te beleven dit weekend, ook voor de mensen die niet naar Pinkpop gaan. Als je je verheugt op het weekend, is het dan:

A. Het belooft een mooi weekend te worden of
B. Het beloofd een mooi weekend te worden?

Eén van de werkwoorden waarbij ik heel vaak d’s en t’s verkeerd zie staan, is beloven: belooft en beloofd lopen behoorlijk door elkaar. Net als verhuizen is dit een lastige, vooral voor mensen die ’t Kofschip danwel ’t Fokschaap wel kennen, maar net niet helemaal goed toepassen. Daar komt bij dat beide vormen – beloofd en belooft – in onze taal voorkomen en er dus allebei op zich goed uitzien.

Is het nou ‘Ik heb beloofd te stoppen met roken’ of ‘Ik heb belooft te stoppen met roken’?
Is het ‘Het beloofd een mooie dag te worden’ of ‘Het belooft een mooie dag te worden’?

En waarom in vredesnaam?

Om dit te begrijpen, heb je kennis nodig van drie dingen: persoonsvormen, voltooid deelwoorden én het ezelsbruggetje ’t Kofschip (maar dan goed). Tja, als je het goed wilt doen, moet je er wel wat voor over hebben. Helaas.

1 – bepaal of het gaat om een persoonsvorm of een voltooid deelwoord.

Lees ook ‘help, wat is een voltooid deelwoord?’

2 – vervoeg de persoonsvorm.

(HELP, WAT ZEG JE NU, WANDA??! Ja, sorry, zo heet dat. Net zoiets als ‘schil de aardappelen’ in een recept. Ik probeer het duidelijk te maken. Doe anders de andere lesjes hierover nog een keer.)
Is het een persoonsvorm, dan is het met een t. Immers: derde persoon enkelvoud (wat ‘het’ is) is altijd met een t. Pak een ander werkwoord en je hoort het meteen: hij loopt, hij koopt, hij fietst, hij danst en ga zo maar door. Zie ook: ‘hij vermijd of hij vermijdt‘.

3 – vervoeg het voltooid deelwoord

Is het een voltooid deelwoord, dan komt ’t Kofschip – tegenwoordig Kofschiptaxietje – om de hoek kijken. Dat is makkelijker dan het lijkt, want juist bij een werkwoord als ‘beloven’ zit er een addertje onder het gras. Eigenlijk krijgen de meeste voltooid deelwoorden van zwakke werkwoorden (help, wat is dat???) een d op het eind. Een voltooid deelwoord van een zwak werkwoord krijgt alleen een t, als de laatste medeklinker van de stam van het werkwoord voorkomt in ’t Kofschip. Kun je het nog volgen?

In het geval van ‘beloven’ is de stam van het werkwoord ‘belov’, namelijk ‘beloven’ minus ‘-en’. En de v zit niet in ’t Kofschip! Dus het voltooid deelwoord van beloven is gewoon met een d. Dus niet ‘ik heb belooft’, maar ‘ik heb beloofd’. En ‘beloofd is beloofd’.

DUS: het goede antwoord is A! Geniet ervan.

17 reacties op “Les 17: belooft of beloofd”

  1. Marlene schreef:

    Sorry maar nu ben ik echt in de war. Het is een voltooid deelwoord toch?
    Maar wat ik zo gek vind is dat de stam niet beloof is maar belov? dus bij alle werkwoorden haal je gewoon de en weg. Alleen is het goede antwoord dan niet antwoord B? beloofd Het beloofd een mooi weekend te worden.

    Heb al een punthoofd. 🙂

    • Wanda Dijkstra schreef:

      hoi Marlene, in de zin ‘het belooft een mooi weekend te worden’ is het een persoonsvorm en geen voltooid deelwoord. Vandaar.
      En inderdaad, de stam van het werkwoord is belov en niet beloof.
      Als je goed leert hoe je een voltooid deelwoord van een persoonsvorm onderscheidt en hoe je die dan moet vervoegen, dan kan het niet meer fout gaan. Succes!

  2. Thirza schreef:

    Ik zit nog met 1 ding, waar ik maar niet uit kan komen. Ik vraag heel vaak aan iemand ‘beloofd?’. Zoiets vraag je ook wel eens met de woorden ‘goed?’of ‘oké?’. Ik vraag dus een bevestiging.

    Nu vraag ik me af of dit correct Nederlands is. Daarnaast vraag ik me af hoe je zoiets schrijft. Schrijf je het dan met een d, omdat de complete zin kan zijn ‘is dat beloofd?’dus voltooid deelwoord door is. Maar ik kan ook bedoelen: ‘beloof je dat?’. Dan zou het ook stam+t = belooft kunnen zijn.

  3. Bepike 13 schreef:

    Prima uitleg !!!

  4. Wanda Dijkstra schreef:

    hoi, het is ‘het doet wat het belooft’.

  5. Irene schreef:

    2018 kan nu al de boeken in als een fantastisch jaar en 2019 belooft nog beter te worden!
    Is het dan ook met een D?

    • Wanda Dijkstra schreef:

      In de zin ‘2019 belooft nog beter te worden’ is 2019 het onderwerp van de zin en belooft de persoonsvorm. Het is de derde persoon enkelvoud, dus met een t.

  6. maggie schreef:

    en wat is de juiste vorm in de zin, Doen wat je beloofd hebt?
    Of doen wat je belooft?

    • Wanda Dijkstra schreef:

      Dat is allebei goed. In de eerste zin is ‘beloofd’ een voltooid deelwoord en hebt is de persoonsvorm. Daarom is ‘beloofd’ daar met een d.
      In de tweede zin is ‘belooft’ de persoonsvorm (tweede persoon enkelvoud). Daarom is het daar met een t.

  7. Agatha schreef:

    Is het dan:
    Gewoon doen wat je belooft of gewoon doen wat je beloofd?
    Ik denk t : je belooft

  8. Emilie schreef:

    om de d of t te bepalen bij het voltooid deelwoord maak ik het woord langer:
    hij heeft .. beloofd (hij beloofde .., dus d aan het eind)
    genoemd (genoemde, dus d aan het eind)
    gekweekt (gekweekte, dus t aan het eind)
    Geen idee of dat houdbaar is maar het werkt volgens mij wel

    • Wanda Dijkstra schreef:

      Klopt, dat werkt! Ik merk in de praktijk echter wel dat niet iedereen dat verlengen goed doet, dus dan gaat het alsnog fout. Fijn dat het voor jou goed werkt!

  9. Henk schreef:

    Goedemorgen Wanda,

    Ik zie net bij ons op de website het onderste staan. Voor mijn gevoel klopt het niet, maar het woord beloven staat aan het begin van de zin. Ga ik hier dan toch maar uit van belov?

    “beloofd leerzaam en leuk te worden. Komt allen!”

    Bedankt voor je reactie.

    Gegroet Henk.

    • Wanda Dijkstra schreef:

      Beste Henk,
      Dit zinnetje is eigenlijk een verkorte versie van ‘het belooft leerzaam en leuk te worden’
      Het is dus gewoon derde persoon enkelvoud. Dat moet natuurlijk met een t, dus je gevoel klopt: zoals het er nu staat, is het niet correct.
      Dat het aan het begin van de zin staat, is niet relevant; laat je niet in de war brengen 😉

      Succes,

      Wanda

  10. Pronator schreef:

    Prima uitleg! Het vereist inderdaad toch een redelijke basiskennis van de Nederlandse taal.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *